bilgi kazanı

. . .
 
AnasayfaPortalAramaKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 SİNİR SİSTEMİ

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Admin
Admin
Admin
avatar

Posts : 33
Rütbe : 2797
Join date : 12/12/09
Location : everywhere

MesajKonu: SİNİR SİSTEMİ   C.tesi Ocak 02, 2010 10:58 am

SİNİR SİSTEMİ



Canlılarda içten ve dıştan gelen uyarıları alan ve değerlendi¬ren, tepki oluşumunu sağlayan sistemdir
a) Bir Hücrelilerde Sinir Sistemi: Sinir sistemi yoktur Uya¬rılar hücre yüzeyindeki reseptörlerle alınıp; kamçı, sil gibi tep¬kime yapılarına iletilir Terliksi hayvanda sinir telcikleri vardır
b) Omurgasız Hayvanlarda Sinir Sistemi: Hidra, deniz ana¬sı ve mercanlarda merkezi sinir sistemi yoktur Fakat sinir tel¬lerinden oluşan sinir ağı bulunur Sinir hücreleri sinaps yap¬madan birbirine değerek bir ağ oluşturur Canlı bütün vücudu ile tepki gösterir Yassı solucan, toprak solucanı ve böcekler¬de vücut boyunca uzanan ip merdiveni şeklinde sinir sistemi vardır Ayrıca beyin görevi yapan bir çift baş ganglionu vardır
c) Omurgalı Hayvanlarda Sinir Sistemi: Balıklardan meme¬lilere doğru gelişen bir merkezi sinir sistemi görülür Memeli¬lerde beyindeki kıvrımlar daha fazladır
Uyarıfarı alan yapılara reseptör denir Reseptörler;
- Belirli bir bölgede toplu veya dağınık olabilir
- Yüzeye yakın veya derinde olabilir
- Fiziksel veya kimyasal olarak uyarılabilir
- Sinir doku veya epitel dokudan oluşabilir
- Eşik şiddetindeki uyanlarla uyarılırlar
Uyarılar sonucu tepki olarak harekete geçen yapılara efektör denir Efektörler kas veya bez olabilir
Sinir hücrelerine nöron denir Nöronlar gövde (çekirdek ve si-toplazma) ve uzantılardan (Akson ve dentrit) oluşur
Dentrit: Kısa, çok ve uyarıları gövdeye getirir Akson: Uzun, tek ve uyarıları gövdeden götürür Schwann Hücreleri: Miyelin kılıfı oluşturur Ranvier Boğumu: Miyelin kılıfsız bölgedir
Mivelin Kılıfı: Aksonu izole eder İletim hızı miyelinlilerde 120 m/s, miyelinsizlerde 12 m/s dir
Görevlerine göre üç çeşit sinir hücresi vardır:
1 Duyu Nöronu: Uyarıları reseptörlerden alır ve merkezi nö¬ronlara iletir
2 Motor Nöron: Merkezi sinirlerde oluşturulan tepkiyi ilgili efektörlere (kas ve bez) iletir
3 Ara (Merkezi) Nöron: Uyarılara cevap oluşturan veya oluşturmayan veya yeni uyarı oluşturan sinirlerdir Uyarılar çift yönlü olabilir
Görünüşlerine göre, üç çeşit sinir hücresi vardır
a) Tek Kutuplu: Hücrede bir tane uzantı vardır
b) İki kutuplu: Akson ve dentrit karşılıklı uçlardan çıkar
c) Çok kutuplu: Çok sayıda uzantı çıkar, akson bir, dentrit çok sayıdadır
Uyarılara tepki; Uyarı -> Reseptör —> Duyu siniri -> Ara sinir
—> Motor sinir —> Efektör -> Tepki şeklinde oluşur
Sinir hücrelerinde impuls iletimi tek yönlüdür ve bu yön dent-ritten akson'a doğrudur
Uyarıların Alınması: Uyarılar reseptörlerle alınır Uyarıların alınması için uyarının en az eşik şiddetinde olması gerekir Uyanlar;
- Eşik şiddetinin altında ise alınmaz
- Eşik şiddetinde ise alınır ve impuls oluşur
- Eşik şiddetinden büyükse çok sayıda ve büyük impuls olu¬şur
- Eşik şiddetinin çok üstünde ise yine alınmaz
impuls iletim hızı sabittir değişmez, fakat sayısı ve şiddeti de¬ğişebilir Uyarının şiddeti, frekansı ve süresi artarsa impuls sayısı ve şiddeti artar Bu da tepki şiddetini artırır
İmpuls Taşınması: Dinlenmekte olan sinir hücrelerinin dışı (+)'dır Bunu sağlayan dışarıdaki çok sayıda Na+ ve az sayı¬daki Cr'dir Oysaki iç (-)'dir Bunu da sağlayan içteki çok CI" ve az K+ dır Buna polarize hal denir Aktif taşıma ile sağlanır Uyarı oluştuğunda aktif taşıma yapılamaz Na+ içeri, K+ dışa¬rı çıkar Na+ nın girişi K+ nın çıkışından hızlı olduğundan yük¬ler yer değiştirir Buna depolarize denir Bir sûre sonra sinir hücresi eski haline gelir Buna da repolarizasyon denir

Sinaps: Sinir hücreleri arasındaki boşluklardır Sinir hücreleri birbirine değmez Uyarılar bir sinirden diğerine veya efektöre sinapslardan kimyasal olarak nörotransmitter maddelerle ak¬tarılır

Sinapslarda; :
- Uyarılar kimyasal olarak iletilir
- Nörotransmitter maddeler salgılanır (Histamin, dopamin, seratonin, asetil kolin ve nöradrenalin vs)
- Ekzositoz ve endositoz olur
- Seçici direnç vardır Bazı uyarılar durdurulur Bazı uyarılar hızlandırılır
- Süre kaybı vardır, impuls iletim hızı düşer

İNSANLARDA SİNİR SİSTEMİ


MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ
Beyin ve omurilikten oluşur Merkezi sinirler bulunur
1 Beyin: Beyin, kafatası içinde ve üç zarla örtülüdür
a) Sert Zar: Kafatasına içten yapışık ve sert zardır Dıştan ge¬len darbelere karşı beyni korur
b) Örümceksi Zar: Sert zar ile ince zar arasında bulunur Bağ dokusu liflerinden oluşur Arasında beyin omurilik sıvısı (BOS) bulunur Bu sıvı;
- Beyni mekanik etkilerden korur
- Kan ile hücreler arasında madde alışverişini sağlar
- İyon değişiminin dengede kalmasına yardım eder
c) İnce zar: En içteki zardır Beyne yapışıktır Kan damarları bulunur Beyin hücrelerini difüzyonla besler
Beyin ön, orta ve arka beyinden oluşur
a) On Beyin: Ön beyin, uç ve ara beyin olarak iki kısımda in¬celenir
Uç Beyin (Beyin Kabuğu^: iki yarımküreden oluşur Yarım küreleri birbirine bağlayan köprüler vardır Üstteki köprülere nasırlı cisim, alttaki köprülere beyin üçgeni denir Beyin ya¬rımkürelerini enine bölen yarığa rolanda yarığı denir Dışta boz madde (dentrit ve gövde), içte ak madde (akson) bulu¬nur Görevleri;
- Beş duyu merkezidir
- Uyarıların en son geldiği yerdir
- İstemli hareketleri yaptırır
- Zeka, hafıza, hayâl his, irade ve öğrenme merkezidir
Ara Beyin: Talamus ve hipotalamustan oluşur Talamus koku duyusu hariç, bütün duyuların toplanma ve dağıtım merkezi¬dir Duyular burada düzenlenerek beyin kabuğuna gönderilir Hipotalamus ise iç organ ve dokuların kontrol merkezidir En önemli görevleri;
- Hipofizin uyarılarak endokrin sisteminin kontrolü
- Vücut ısısı
- Uyku ve iştah
- Eşeysel olgunlaşma vs dir
b) Orta Beyin: İşitme ve görme (gözbebeği açıklığının ayar¬lanması) reflekleslerini yaptırır Ayrıca kas tonusunu ayarlar
c) Arka Beyin: Beyincik ve omurilik soğanından oluşur
Beyincik: Kas hareketlerini düzenler Beyincik yarımküreleri pons'la birbirine bağlanır Ayrıca kulaktaki yarımdaire kanalla¬rı ile beraber vücudun dengesini sağlar
»
Omurilik Soğanı: Yapısı omuriliğe benzer Yani dışta ak madde, içte boz madde bulunur Beyinden çıkan bazı sinirler omurilik soğanından çapraz geçerler, iç organların çalışması¬nı kontrol eder Kontrol ettiği olaylar;
- Solunum - Hapşurma - Öksürme
- Dolaşım - Kusma - Sindirim
- Çiğneme - Karaciğerin şeker ayarlaması vs dir
2 Omurilik: Omurganın içinde, omurga boyunca uzanır Dış¬ta ak madde, içte boz madde vardır Duyusal impulsların ço¬ğu, omurilikten çapraz geçer

Omuriliğin görevi;
- Vücuttan beyne gelen, beyinden kaslara gönderilen impuls-ları iletmek
- Refleks hareketlerini yaptırmak
- Alışkanlık hareketlerini denetlemektir (Yüzme, dans etme, bisiklet sürme, vs)
Refleks olayı;
- Daha az sinaps içerdiğinden süre kaybı azdır
- Uyanlar duyu sinirleri ile arka kökten ara sinirlere gelir
- Cevap ön kökten motor sinirlerle efektöre gider




ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ:
Uyartıları alıp beyin ve omuriliğe götüren, oluşturulan tepkiyi doku, bez ve organlara götüren sinirlerin tümüne çevresel si¬nir sistemi denir Duyu ve motor sinirlerinden oluşur
1 Somotik Sinir Sistemi:
isteğimizle yaptığımız davranışları yapar Uç beyin ve beyin¬cik kontrolündedir
2 Otonom Sinir Sistemi:
isteğimiz dışında çalışır Omurilik soğanı ve omurilik kontro¬lündedir Sadece miyelinsiz motor nöronlar bulunur Otonom sistem birbirine zıt çalışan sempatik ve parasempatik sistem¬den oluşur Sempatik sinirler kalp, akciğeri hızlandırır, sindiri¬mi yavaşlatır Parasempatik sinirler, kalp ve akciğeri yavaşla¬tır, sindirimi hızlandırır Arrow drunken scratch
[Alıntı.frmtr.com]
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://bilgikazaniskl.forumotion.com
 
SİNİR SİSTEMİ
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
bilgi kazanı :: Yardımcı Ders Notları :: Biyoloji-
Buraya geçin: